201 Bestuur onder toezicht… Essay 1: HOE WEET EEN BESTUUR DAT HET GELIJK HEEFT?

Dit essay stelt de fundamentele vraag hoe bestuurders kunnen ontdekken dat zij ongelijk hebben. Het betoog laat zien dat professionalisering en zorgvuldige procedures geen garantie zijn voor zelfcorrectie.
Bestuurlijke kwaliteit blijkt uiteindelijk uit de mate waarin tegenspraak en corrigeerbaarheid zijn georganiseerd.

200 Fable 5, de nieuwste AI van Anthropic is in Europa geblokkeerd…

Fable 5 (nieuwste AI van Anthropic) geblokkeerd in Europa toont de werkelijkheid: we zijn strategisch afhankelijk van buitenlandse AI-macht. Digitale autonomie is daarom geen luxe, maar noodzaak voor Europese onafhankelijkheid.

198 — AI en robots: een nieuw ‘ras’ om rekening mee te houden?

AI en robots natuurlijk geen nieuw “ras”, maar een nieuwe categorie van handelende systemen die niet goed past binnen onze bestaande begrippen van persoon, dier of gereedschap. De cruciale vraag is daarom niet of machines bewustzijn hebben, maar of hun groeiende macht en autonomie democratisch corrigeerbaar blijven en onder menselijke verantwoordelijkheid kunnen worden gehouden.

199 Wie niet toetst, mag niet normeren

Dit artikel pleit voor een krachtig principe: wie niet bereid is nieuwe normen serieus te toetsen, mag ze niet opleggen aan burgers. Macht ontleent haar legitimiteit niet alleen aan meerderheidssteun, maar vooral aan toetsbaarheid, corrigeerbaarheid en bestuurlijke discipline — een les die na de toeslagenaffaire en het Twello Unplugged-voorbeeld nog altijd onvoldoende wordt toegepast.

197 Wat AI met dogma doet

AI beslist niet of een dogma waar of onwaar is, maar verlaagt de kosten van toetsing en maakt zichtbaar wie bereid is zijn overtuigingen kritisch te onderzoeken. De echte scheidslijn loopt daardoor niet tussen religie en wetenschap of tussen geloof en AI, maar tussen corrigeerbaarheid en de behoefte aan onaantastbare zekerheid.

196 Leven met een intelligentie die slimmer is dan wij… Een gesprek met Geoffrey Hinton

Geoffrey Hinton, een van de grondleggers van de moderne AI, legt uit hoe neurale netwerken werken en waarom digitale intelligentie volgens hem uiteindelijk slimmer kan worden dan menselijke intelligentie. Tegelijk waarschuwt hij voor de grote maatschappelijke, economische en bestuurlijke gevolgen van AI en benadrukt hij dat we nu moeten onderzoeken hoe mens en superintelligente systemen veilig kunnen samenleven.

195 De nieuwe menselijke vaardigheden in het AI-tijdperk

Nu AI kennis en antwoorden vrijwel gratis maakt, verschuift de waarde naar wat de machine niet kan: oordeel, probleemdefinitie en kritisch denken. Waarde volgt immers schaarste — en juist de filosofische vaardigheden, van waarnemen tot de juiste vraag stellen, worden de nieuwe schaarste van het AI-tijdperk. Niet kennis, maar oordeel.

194 AGI en Democratie

Is democratie nog mogelijk als systemen slimmer worden dan wij? Een filosofische analyse: democratie is geen intelligentiesysteem maar een correctiesysteem — en juist dat onderscheid telt in het AGI-tijdperk.

193 Religie & Democratie (3/3) Wie corrigeert de corrigeerders?

Wanneer wordt een democratie zelf een gesloten waarheidssysteem? Dit essay onderzoekt hoe democratische rechtsstaten ongemerkt orthodox kunnen worden via bureaucratie, technocratie, morele conformiteit en algoritmische sturing. Aan de hand van Karl Popper, de toeslagenaffaire en het onderscheid tussen ervaren, beargumenteerde en afdwingbare waarheid analyseren we waarom ook democratische systemen zichzelf voortdurend moeten kunnen corrigeren. Een essay over open samenleving, publieke legitimiteit, corrigeerbaarheid en de vraag: wie corrigeert uiteindelijk de corrigeerders?

192 Religie & Democratie (2/3) De vragen die een volwassen religie moet verdragen

Welke religieuze en ideologische groeperingen leiden in Nederland tot de meeste discussie over normering en invloed op de samenleving? Een analyse van orthodoxie, interne leefregels, publieke normering en de spanning tussen religieuze overtuigingen en de democratische rechtsstaat. Het artikel bespreekt onder meer orthodoxe islam, reformatorisch christendom en de vraag wanneer overtuigingen maatschappelijke of juridische invloed claimen buiten de eigen gemeenschap.