48 Het oplichtersgilde? Zieners, Mediums, Waarzeggers, Handlezers, Kaartleggers, Astrologen, e.v.a..

Afgelopen zaterdag was het weer eens schitterend weer en dus zaten we op de fiets, ergens in Gelderland onderweg van Eck en Wiel (ik had er nooit van gehoord) naar Amerongen (aan de andere oever van de Neder-Rijn). Prachtig natuurlijk, zo in de Betuwe en ik meende onderweg zelfs Flipje nog even te zien, maar dat zal wel een vergissing zijn geweest want de natuur was nog nauwelijks wakker… Midden tussen de weilanden was er, tot onze verrassing, een soort lente-braderie. Gezellig druk, met allerlei kraampjes vol leuke zinnige en onzinnige hebbedingetjes en natuurlijk ook de nodige hapjes die ik (volgens m’n spiegel thuis) trouwens juist moet vermijden. Ook leuk vermaak voor kinderen, zoals ‘van de berg rollen’ (hoe simpel kan het zijn), rondrijden op een gecastreerde zitmaaier (dus zo’n hele kleine trekker zonder die messen), en het rijden op een heus paard… Wij hebben er allebei een verse rozijnenoliebol gegeten en ik heb twee bouwdoosjes technisch lego gekocht voor onze kleinzoon en mijzelf, want techniek is óns dingetje samen.

Ik gun de Imker op z’n Honingkraam natuurlijk best het bord ‘Honing, Gezond & Natuurlijk!’ om de verkoopcijfers een beetje op te krikken… maar uit onderzoek blijkt dit helaas niet… Het is slechts een combinatie van glucose en fructose (domweg suiker dus) met wat sporenelementen, mineralen, vitaminen en eiwit van een zo minimaal gehalte dat het volgens de wetenschap echt niet van meerwaarde is op je gewone voeding. Ook de verschillende soorten (honing van b.v. één plantensoort) leveren geen specifieke bijdrage en zelfs tegen keelpijn is aangetoond dat honing niet bijdraagt aan het herstelproces… De verzachtende werking? Ach dat blijkt suikerwater ook te doen, dus zelfs dát is niet toe te wijzen aan de honing sec. Eigenlijk hoort er bij de imker dus iets boven te staan als “Uit onze eigen natuur…” (waar pesticiden inmiddels trouwens ook zwaar roet in het eten gooien) of “Het geschenk van onze Gelderse bijen” (hetgeen door de bijen zelf waarschijnlijk weer niet zo wordt gezien). Kortom, het is dus best moeilijk om een eerlijke kreet te verzinnen om je product onder de aandacht te brengen… Hoe onschuldig de goedwillende imker ook is en hoe gering het belang van de opmerking, dat honing gezond is… Volgens de wetenschap is deze opmerking ongegrond. Maar… ik zag de kraam… las de ‘leugen’… hield m’n mond en liep gewoon verder en daar was ik trots op, want u begrijpt dat het voor mij al een hele overwinning is dat ik m’n mond heb gehouden. Het kwam ook wel een beetje omdat ik nog een hele pot thuis had staan, want het is natuurlijk wel gewoon lekker! Het gesprek met de imker is er dus niet eens geweest.

Bij de volgende kraam kostte het me echt veel méér moeite om me in te houden… Het ging om magnetische halskettingen, armbanden e.d.. Hier werd d.m.v. een heel grote poster, met daarop de afbeelding van het menselijk lichaam, een opsomming weergegeven van de klachten waarbij deze magnetische sierraden ‘verlichting’ zouden moeten bieden. Naar alle lichaamsdelen liepen wel pijlen… Het zou helpen tegen hoofdpijn, gewrichtspijn, reuma, zweetvoeten… kortom… tegen vrijwel alles wat je maar te binnen schiet. Ik had geen behoefte om de lieve dame op haar mislijdende reclame te wijzen maar… ik blijf het moeilijk vinden dat bedrijven zomaar onzin mogen beweren om producten te verkopen. Bij die imker kun je nog zeggen: “Ach, waar maak je je druk om”, maar er zijn wel grenzen lijkt me en dat geldt niet alleen voor producten maar ook voor onmogelijke diensten. In Saoedi-Arabië is “Waarzeggen” bijvoorbeeld op zich al een strafbaar feit en kan het zelfs bestraft worden met de doodstraf… Dat is wellicht wat buitenproportioneel in onze ogen en ik kan zoiets als kermisattractie voor verliefde stelletjes nog wel waarderen maar dat Waarzeggers, Zieners, Handlezers, Kaartleggers, Astrologen (Astro-TV), ja ook Dr. A. Vogel, publiekelijk zomaar beweringen kunnen doen zonder enig wetenschappelijk fundament (vaak is zelfs het tegendeel al lang door de wetenschap aangetoond), vind ik echt een stap te ver gaan. Op dát moment ben je bewust met oplichting bezig. Deze mensen zijn zich echt wel bewust van de onderzoeken en doen desondanks beloften die ze niet kunnen waarmaken en laten zich er ook nog eens dik voor betalen. Vogel was helemaal geen ‘doctor in de medische wetenschap’, terwijl die suggestie in de naam wel werd gewekt. Dat is in ieder geval al misleiding. Het merk, want die Vogel zelf is inmiddels natuurlijk al lang gevlogen, heet nu A.Vogel (dus zónder Dr.) en bij de serieuze apothekers zijn de medicijnenschappen inmiddels meer en meer Vogelvrij. Veelvuldig wetenschappelijk onderzoek heeft namelijk aangetoond dat ze niet doen wat ze beloven. Ze vallen onder de ‘zelfzorgmiddelen’ of ‘cosmetica’… dat zegt genoeg dunkt me… maar ja, omzet is omzet dus… Ongestraft wegkomen met de verkoop van onzinnige diensten zoals Astro-TV of andere sessies vind ik eveneens niet kunnen. Het zijn hier de oplichters die kwetsbaren geld aftroggelen en daar hun bestaan op funderen.

Kom niet met een verhaal dat het bij u wel gewerkt/geholpen heeft, want dan moet ik gaan uitleggen waarom u wellicht ook genezen zou zijn als u niets, of iets anders had gebruikt of een gok had gewaagd met bruine bessen gedrenkt in… of de zegen had gehad van het ‘Vliegend Spaghettimonster’. Heel veel ziektebeelden verdwijnen namelijk gewoon weer en vermeende werking van een nep-medicijn treedt ook op bij placebo’s, dus daar is een ‘tussen-de-oren-discussie’ meer gepast. Een vergelijkbaar verhaal gaat op bij voorspellingen, soms is de gok goed maar vaak is het verhaal multiïnterpretabel.

Ook de opmerking dat ‘er meer is tussen hemel en aarde’ dan de wetenschap alleen, vind ik op zich heel hoopgevend, maar verder nietszeggend. Ze draagt op zich niet bij aan een nuancering van het wetenschappelijk fundament. Gaan we ons verdiepen in het vliegend spaghettimonster of in de sprookjes van Grimm of Anderson en de wetenschap verder laten voor wat zij was..? Terug naar vroeger toen het allemaal veel beter was en de mooi pratende reiziger slootwater verkocht tegen alle klachten? Ook toen waren de meest kwetsbaren de prooi, de verkoper een oplichter en het middel soms erger dan de kwaal, want ja, je kon er ook aan overlijden… Het lijkt me dat de wetgever hier moet opkomen voor de meest kwetsbaren en deze oplichters moet aanpakken!

Moet je dat nu zo hard spelen naar marktpartijen die zich (heel soms) van geen kwaad bewust zijn, zoals de imker? Volgens mij toch wel. De beroepsgroep van die imker moet er tenminste op gewezen worden dat ze hun voorlichting/reclame moet aanpassen en de misleiding moet voorkomen. Ik vind dat verkopers/bedrijven ook (proportioneel) aangepakt mogen worden want hun omzet is gebaseerd op leugens en gaat ten koste van de meest kwetsbaren in onze samenleving (laatste hoop, onwetendheid, etc.).

Wetenschappelijke onderzoeksresultaten zijn reproduceerbaar en als aangetoond is dat iets wel of geen bijdrage levert dan is dat voorlopig (dus totdat zich nieuwe inzichten aandienen) onze huidige ‘waarheid’. Als je hieraan toch twijfelt is het misschien goed om dit stukje even te lezen, of deze, nog iets uitgebreidere…. Wetenschap is niet ‘heilig’ en niet ‘onfeilbaar’ maar het is wel het meest rationeel verdedigbare mechanisme dat we kennen in de wereld van kennisverrijking.

Tot slot de filosoof die beweert dat ‘de waarheid’ niet bestaat! Deze moet je, volgens zijn eigen filosofie, dan dus ook niet geloven! We doen het daarom voorlopig gewoon nog even met de feilbare wetenschap. We hebben namelijk niets beters… en we hebben er inmiddels al wel heel veel mee bereikt!

De Honing, niet zo erg belangrijk natuurlijk, maar toch een mooi voorbeeld hoe een groepering haar eigen product probeert aan te prijzen en daarbij wetenschap misbruikt;
Art. Imkersbond
Art. Gezondheidenwetenschap
Art. Wetenschap over honing

Bij een commerciëel belang wordt het woord ‘wetenschappelijk’ heel vaak misbruikt en de wetenschap zelf aan de laars gelapt! Dit is dus bewuste misleiding!
Art. Magnetische sierraden
Art. Veren. tegen kwakzalverij over magenetische sierraden

De oplichters van Astro-TV e.a.?
Art.. 17 jarige fotograaf Felix Mittlermeier beweert Astrologie is wetenschap
(Felix Mittlermeier maakt weliswaar prachtige foto’s, maar daar moet ie ‘t misschien ook bij laten!)
Art. Volkskrant populariteit Astrologie bij vooral jonge vrouwen
Art. Wikipedia over de scheiding Astrologie (geen wetenschap) en Astronomie (wel wetenschap)
Art. NRC; Astrologie is onzin. En ja, dat is erg!

Jeroen Teelen 2019 (altijd benieuwd naar de waarheid maar misschien wel naïef en wellicht ook veel te rationeel, maar geen oplichter!)

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Connect with Facebook

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.