Het Filosofisch Kwintet debatteerde over AI zonder ‘de machine’ echt te kennen. Kritische analyse: veel genormeerd, weinig getoetst. Hinton werd node gemist. Het deed me denken aan de luchtballonnen die in de jaren tachtig over ‘de computer’ werden opgelaten: grote woorden over een object dat de sprekers alleen van buiten kenden.
De toeslagenaffaire laat zien dat besluiten juridisch correct kunnen zijn en toch diep onrechtvaardig uitpakken wanneer systemen geen ruimte bieden voor menselijk oordeel en tijdige correctie. De oplossing ligt niet in meer regels of meer discretionaire vrijheid, maar in een toetsbaar kader dat bestuurders en burgers helpt besluiten vooraf te beoordelen op rechtvaardigheid, proportionaliteit en corrigeerbaarheid.
Dit essay stelt de fundamentele vraag hoe bestuurders kunnen ontdekken dat zij ongelijk hebben. Het betoog laat zien dat professionalisering en zorgvuldige procedures geen garantie zijn voor zelfcorrectie.
Bestuurlijke kwaliteit blijkt uiteindelijk uit de mate waarin tegenspraak en corrigeerbaarheid zijn georganiseerd.
Fable 5 (nieuwste AI van Anthropic) geblokkeerd in Europa toont de werkelijkheid: we zijn strategisch afhankelijk van buitenlandse AI-macht. Digitale autonomie is daarom geen luxe, maar noodzaak voor Europese onafhankelijkheid.
AI en robots vormen natuurlijk geen nieuw “ras”, maar een nieuwe categorie van handelende systemen die niet goed past binnen onze bestaande begrippen van persoon, dier of gereedschap. De cruciale vraag is daarom niet of machines bewustzijn hebben, maar of hun groeiende macht en autonomie democratisch corrigeerbaar blijven en onder menselijke verantwoordelijkheid kunnen worden gehouden.
Dit artikel pleit voor een krachtig principe: wie niet bereid is nieuwe normen serieus te toetsen, mag ze niet opleggen aan burgers. Macht ontleent haar legitimiteit niet alleen aan meerderheidssteun, maar vooral aan toetsbaarheid, corrigeerbaarheid en bestuurlijke discipline — een les die na de toeslagenaffaire en het Twello Unplugged-voorbeeld nog altijd onvoldoende wordt toegepast.
AI beslist niet of een dogma waar of onwaar is, maar verlaagt de kosten van toetsing en maakt zichtbaar wie bereid is zijn overtuigingen kritisch te onderzoeken. De echte scheidslijn loopt daardoor niet tussen religie en wetenschap of tussen geloof en AI, maar tussen corrigeerbaarheid en de behoefte aan onaantastbare zekerheid.
Geoffrey Hinton, een van de grondleggers van de moderne AI, legt uit hoe neurale netwerken werken en waarom digitale intelligentie volgens hem uiteindelijk slimmer kan worden dan menselijke intelligentie. Tegelijk waarschuwt hij voor de grote maatschappelijke, economische en bestuurlijke gevolgen van AI en benadrukt hij dat we nu moeten onderzoeken hoe mens en superintelligente systemen veilig kunnen samenleven.
Nu AI kennis en antwoorden vrijwel gratis maakt, verschuift de waarde naar wat de machine niet kan: oordeel, probleemdefinitie en kritisch denken. Waarde volgt immers schaarste — en juist de filosofische vaardigheden, van waarnemen tot de juiste vraag stellen, worden de nieuwe schaarste van het AI-tijdperk. Niet kennis, maar oordeel.
Is democratie nog mogelijk als systemen slimmer worden dan wij? Een filosofische analyse: democratie is geen intelligentiesysteem maar een correctiesysteem — en juist dat onderscheid telt in het AGI-tijdperk.
Deze website gebruikt cookies om uw websitegebruik te faciliteren.
Oké, bedankt.We kunnen vragen om cookies op uw apparaat te plaatsen. We gebruiken cookies om ons te laten weten wanneer u onze websites bezoekt, hoe u met ons omgaat, om uw gebruikerservaring te verrijken en om uw relatie met onze website aan te passen.
Klik op de verschillende rubrieken voor meer informatie. U kunt ook enkele van uw voorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van sommige soorten cookies van invloed kan zijn op uw ervaring op onze websites en de services die we kunnen bieden.
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om u diensten aan te bieden die beschikbaar zijn via onze website en om sommige functies ervan te gebruiken.
Omdat deze cookies strikt noodzakelijk zijn om de website te leveren, heeft het weigeren ervan invloed op het functioneren van onze site. U kunt cookies altijd blokkeren of verwijderen door uw browserinstellingen te wijzigen en alle cookies op deze website geforceerd te blokkeren. Maar dit zal u altijd vragen om cookies te accepteren/weigeren wanneer u onze site opnieuw bezoekt.
We respecteren volledig als u cookies wilt weigeren, maar om te voorkomen dat we u telkens opnieuw vragen vriendelijk toe te staan om een cookie daarvoor op te slaan. U bent altijd vrij om u af te melden of voor andere cookies om een betere ervaring te krijgen. Als u cookies weigert, zullen we alle ingestelde cookies in ons domein verwijderen.
We bieden u een lijst met opgeslagen cookies op uw computer in ons domein, zodat u kunt controleren wat we hebben opgeslagen. Om veiligheidsredenen kunnen we geen cookies van andere domeinen tonen of wijzigen. U kunt deze controleren in de beveiligingsinstellingen van uw browser.
We gebruiken ook verschillende externe services zoals Google Webfonts, Google Maps en externe videoproviders. Aangezien deze providers persoonlijke gegevens zoals uw IP-adres kunnen verzamelen, kunt u ze hier blokkeren. Houd er rekening mee dat dit de functionaliteit en het uiterlijk van onze site aanzienlijk kan verminderen. Wijzigingen zijn pas effectief zodra u de pagina herlaadt
Google Webfont Instellingen:
Google Maps Instellingen:
Google reCaptcha instellingen:
Vimeo en Youtube video's insluiten:
